• ALTIN (TL/GR)
    971,77
    % -0,29
  • AMERIKAN DOLARI
    16,4374
    % 0,35
  • € EURO
    17,6107
    % 0,59
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN/TL
    486929,123
    % 0,25
  • РУБ RUBLE
    0,2769
    % 0,36
  • ¥ YUAN
    2,4365
    % -0,42
  • £ POUND
    20,7216
    % 0,55

Vizyonda: Türk Lirası

FED toplantısı sonrası istikamet bulmakta zorlanan küresel mali piyasalar, hafta boyunca Çinli gayrimenkul devi Evergrande krizini izledi. İçerde ise gündemin bir numaralı hususu, ekonomik grafiklerle uyumsuz, piyasalar tarafından sevilemeyen TCMB’nin faiz düşürüm atılımı oldu.

Siyaset faizini 100 baz puan indiren TCMB, USDTRY kurunu 8,93 düzeyine iterek tüm vakitlerin rekorunun tazlenmesine neden oldu. Böylece, Türk Lirası, bilmediği denizlerde yüzmeye başladı. Bunu, uncharted territories grafiklere girmemiş bölge düzeyler olarak yorumluyoruz. Son gelişmelere paralel, bir çok analist sene sonu maksat düzeyini yükseltirken, biz analistler teknik grafikleri yorumlamayı (aşağıda) daha mantıklı buluyoruz.

Hatırlanacağı üzere, TCMB, manşet enflasyondan fazla çekirdek enflasyondaki gerilemeyi, Eylül başlarında düzenlenen yatırımcı toplantısında ön plana almıştı, bu da, piyasalarda faiz indirim sinyali olarak yorumlanmıştı. O günü baz alırsak, TL, gelişen teknolojiyi teknolojiyi ülke para üniteleri ortasında en çok bedel kaybeden para ünitesi türk lirası oldu.

TL’nin bilinmez sulara yönelerek rekor tazelemesi ile, pay senedi piyasalarında kan kaybı da hızla devam etti. Yaz aylarının dinginliği ve TL’nin faiz avantajı ile bedel kazanmasına paralel son 4 ayda %31 yükselen Borsa İstanbul Bankacılık endeksi, Eylül ayının başından bu yana %14 kıymet kaybetti.

Benzeri bir senaryo tahvil faizleri için de geçerli. Olağan kurallarda faiz indiriminin yanı sıra ikincil piyasa faizlerini de aşağıya itmesi beklenirken, iki yıl vadeli gösterge tahvilin bileşik faizi son üç günde yarım baz puan yükselirken, 10 yıl vadeli gösterge faizi %18,5 ile 3 ayın doruğuna tırmandı. Yabancı indinde Türkiye riskini yansıtan 5 yıl vadeli CDS primleri de misal bir halde 425 baz puan ile 5 ayın tepesine tırmandı.

Global mali piyasaların gündeminde ise, 24 eylül Cuma günü Çin cephesinden gelen kripto paralara yönelik açıklama ses getirerek birinci etapta sert bir geri çekilmeye sebebiyet verse de, kayıpların süratle telafi edildiğini görüyoruz. Çin Merkez Bankası, kripto paralarla ilgili tüm süreçleri yasaklaması ile amiral gemi Bitcoin kırkbeş bin dolar seviyesinden 40bin dolar düzeyine varan bir geri çekilme kaydetse de, kayıplarını süratle telafi etti. Kripto paralara yönelik ilgi hala daha epey yüksek bir seviyede ve her düşüş alım fırsatı olarak görülmeye devam ediliyor.

FED, TCMB, Evergrande, Çin’in kripto para adımı derken, dünyanın öteki değerli gündem unsuru ise yüksek güç fiyatları oldu. Geçen hafta BP’nin ülkede kâfi sayıda nakliye aracı şoförü olmaması sebebiyle kimi petrol istasyonlarını süreksiz olarak kapatılacağını duyurmasıyla araç sahipleri akaryakıt istasyonlarına akın ettiği görülüyor. İstasyonların önünde uzun kuyruklar oluşurken, pek çok istasyonda yakıt stoku tükendi.

Bu minvalde, uzun duruma sahibi olduğumuz Brent cinsi ham petrolün varil fiyatı da, yeni haftayı 79 dolar seviyesinden ve son üç senenin doruğundan karşılıyor. Sene sonu için 80 dolar olan amacımızı son gelişmeler akabinde revize etmek durumunda kalacağız üzere görünüyor.

Öte yandan, pandeminin yol açtığı tedarik sıkıntıların beraberinde güç fiyatlarında yaşanan hızlı yükselişin artından ürün probleminin yaşandığı ülkede, süpermarket zincirlerinde de bir takım ürünlere ulaşılamıyor, panik alımları rafların boşalmasına neden oldu. Hazır İngiltere’den kelam etmişken, GBPUSD grafiğini de pek sevmediğimizi, 1,37 altında haftalık kapanışlarda dikkatli davranılması gerektiğinin altını çizmek isteriz.

Hafta sonu, Almanya’da düzenlenen seçimler dikkatle takip edildi. Alman siyasi tarihi kadar, dünya önderleri ortasında takdir edilen ve sevilen bir şahıs olan Almanya Şansölyesi Merkel’in on altı senelik başbakanlığının da son bulacağı bu seçimlerde, birinci sonuçlara göre Toplumsal Demokratlar (SPD), Hristiyan Demokrat (CDU/CSU) bloğu karşısında burun farkı ile seçim maratonunu göğüsledi.

Seçimin sonuçlanması akabinde gözler artık koalisyon matematiğine çevrilecektir ki sürecin pek de kolay geçmeyeceği iddia ediliyor. Aylar sürecek bir koalisyon süreci, mali piyasalar üstünde gerginliğe neden olabilir. Bu vakit zarfında Merkel emanetçi başbakan rolüyle misyonunu devam ettirecek.

Hafta sonundan kalan haberler ortasında, Biden ile uygun bir başlangıç yapamadık diyen Sn. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rus savunma füzeleri S400’lerle ilgili yeni alım yapılacağını açıklarken, Reuters’a konuşan Amerika’li bir yetkili, yeni alımların yanı sıra ek CAATSA yaptırımlarını gündeme getireceğini söyledi. Faiz ve S-400 konusu hayatımızın adeta bir kesimi haline geldi!

Bu ortada, Bloomberg haberlerine göre, Sn. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 29 eylü Çarşamba günü mevkidaşı Rusya Devlet başkanı Putin ile bir ortaya gelecek. Petrol fiyatlarının tepe yapmış olduğu bir ortamda, doğal gaz pazarlığı ilk sırada olmak üzere ticari bahisler; ardından ise İdlip, bölgesel bahisler, iki ülke ortasındaki işbirlikleri güçlendirilmeye çalışılack.

Evergrande’nin elektrikli araba ünitesi, hızlı bir nakit enjeksiyonu yapmadığı sürece belgisiz bir gelecekle karşı karşıya kaldığını açıklarken, 306 milyar dolar borcu olan şirket, nakit problemi sebebiyle, mümkün bir çöküşün Çin’in finansal sistemi için sistemik rizikolar oluşturabileceğinden ve dünya genelinde yankılanabileceğinden tasa ediliyor.

Geçen hafta dolar tahvili için son ödeme tarihinde yükümlülüğünü yerine getiremeyen Evergrande’nin sessizliği devam ederken, küresel yatırımcıları, 30 günlük ödemesiz devir sona erdiğinde büyük kayıpları hazmetmek mecburiyetinde kalıp kalmayacaklar da merak ediliyor. Bir süre daha Evergrande krizi bizimle beraber olmaya devam edecek üzere görünüyor.

Amerika borsaları, haftanın son iş gününü kıymetli bir değişim göstermeden tamamlarken yeni hafta başlangıcında, Asya’da Çin borsası hariç (%1,3 geriledi) ölçülü bir başlangıç örüyoruz. Amerika borsalarının da vadeli süreçlerinde artılar göze çarpıyor.

Global mali piyasalar temkinli bir şekilde yeni haftayı kucaklarken, hafta boyunca FED yetkililerinin konuşmalarını takip edeceğiz. Bugün Türkiye cephesinde Kabine toplantısı bulunurken, makro cephede ise Amerika kuvvetli tüketim mal siparişleri takip edilebilir.

Eko.Rip