• ALTIN (TL/GR)
    1.025,17
    % -0,24
  • AMERIKAN DOLARI
    17,9629
    % 0,02
  • € EURO
    18,2058
    % -0,29
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN/TL
    432427,453
    % -0,48
  • РУБ RUBLE
    0,2930
    % -0,13
  • ¥ YUAN
    2,6473
    % -0,22
  • £ POUND
    21,6034
    % -0,22

Tarlada 50 kuruş, markette 5-10 liraysa sorumluluk zincir marketlerde

Maruf BUZCUGİL / Canan SAKARYA

TBMM Tarım Orman ve Köyişleri Komitesi Lideri Yunus Kılıç, protokolli üretimin altyapısını oluşturacak yasal bir düzenlemeyi bu yasama seneında Meclisten geçirmeyi hedefl ediklerini açıkladı. Protokolli üretim modelinin kooperatifçiliği de geliştireceğini kaydeden Kılıç, “Kooperatifl er ve birlikler ülkede fiyat istikrarını koruyabilmenin en hoş yolu” dedi.

“‘Ürünler tarlada 50 kuruş, markette 5-10 lira’ diye şikayet ediyoruz. Tarladan markete getirsinler, ortacılar azalsın, fiyatlar düşsün diye düşünülerek vaktinde marketlere çok güzel niyetle imkan verilmiş” diyen Yunus Kılıç, “Marketler bu imkanı devletin ve milletin aleyhine kullanmışlar” değeraaveirmesinde bulundu. Dünve ya besin fiyatlarının yükselmesinin, ziraî ve endüstriyel besin üreticilerinin lojistiği de elinde bulundurmalarından kaynaklandığını belirten Kılıç, “Dünve ya besin fiyatlarını 4 büyük firma belirliyor; Cargill, ADM, Bunge ve Louis Dreyfus” diye konuştu. TBMM Tarım Orman ve Köyişleri Komitesi Lideri ve AK Parti Kars Milletvekili Yunus Kılıç, Ankara Temsilcimiz Maruf Buzcugil ile Parlamento Muhabirimiz Canan Sakarya’nın sorularını cevapladı.

PANDEMİDE BESİNE TALEP ARTMADI, AZALDI

Pandemide besin fiyatlarında kıymetli bir artış yaşandı, bu artışı neye bağlıyorsunuz?

Pandemi ile birlikte besine talep anlatılanların tam bilakis ne Türkiye’de ne de dünve ya artmadı, azaldı. Zira turizm kesimi durdu, okullar, restoranlar, toplu besin tüketimi ve servisi yapılan yerler kapalıydı, uzun vakit hizmet veremediler. Dünve ya yer yer kuraklık, sel oldu ancak bunlar üretimi çok önemli bir biçimde düşürmedi.

Üretim düşmediyse, talep azaldıysa fiyatlar niçin bu kadar yükseldi?

Fiyatların yükselmesi, dünve ya endüstriyel gıdayı üretenlerin, ziraî üretimi yapanların işin lojistiğini de elinde bulundurmalarından, bunların sayısının da bir elin parmaklarından fazla olmamasından kaynaklanıyor. Pandeminin psikolojisinden çok hoş yararlandılar. Bunlar hemde lojistikten tarım kimyasallarına kadar bir çok alanı da ellerinde bulunduruyorlar. Her ülkede farklı iştirak ve isimlerle bulunuyorlar. Bunlar Cargill, ADM, Bunge ve Louis Dreyfus firmaları. Dünya besin ticaretinde mahşerin 4 atlısı olarak biliniyorlar. Diğerine hayat hakkı vermezler, en çok parayı kazanan bu firmalardır. Pandemi ile iştahları daha da arttı. “Mal bizde, lojistik bizde. Dünve ya bir mühlet mal yokmuş psikolojisi oluşturalım, insanların isteği artsın” dediler ve bir talep enflasyonu oluştu. Bunun üzerine ülkelerin yöneticileri de yurtdaşın reaksiyon göstereceğinden, siyasetlerinin yerle bir olacağından korktukları için ne bulurlarsa stoklamaya başladılar. Arzda bir sorun yokken arzı kısarak talep enfl asyonu oluşturdular. Bu bir komplo teorisi değil, bundan 4 trilyon $ dolar ın üstünde ek para kazandılar. Türkiye’nin ithalatçı olduğu eserlerde de bu sebeplerle önemli fiyat artışları yaşandı. Çin, Amerika üzere çok eser alan ülkeler büyük stoklara gittiler. Çin, 200 milyon tona yakın mısır depolamaya kalktı. Rusya, Ukrayna üzere ziraî eser satan ülkeler fon koydular. Hükümet çeşitli kalemlerde üreticiye takviye sağladı, yem fabrikalarına buğday, arpa temin etti, kanatlı bölümüne mısır, buğday verdi. Buna karşın 2021’i hasarla geçirdik.

2022’DE FİYATLAR İSTİKRARA OTURACAK

Gerek fiyatlar gerekse ziraî üretim konusunda 2022 beklentileriniz nedir?

Dünve ya yeni mahsuller çıkmaya başladı. Stoklama imkanları azaldı, ziraî eserler uzun yıllar saklanamadığı için nereye kadar stoklaytnacaksınız, bir noktada satmanız gerekiyor. Bir de bu 4 firma dünve yan toplayabildikleri kaba parayı topladılar, artık tekrar dünve ya kazanabilecekleri bu kadar çok para yok. Bunlar hemde, endüstriyel üretim yapmış oldukları için tüketimin de çok hızlı çoğalmasını istiyorlar. 2022 seneında birebir rahatlıkla hareket edemeyeceklerini düşündüğüm için bu sene fiyatların muhakkak bir istikrara oturacağını düşünüyorum. Bu bir temenni değil göstergeler bunu gösteriyor.

Kuraklık riski var mı?

Geçen Sene muhakkak bölgelerde kuraklık yaşadık, Doğu, Güneydoğu ve İç Anadolu birinci sırada olmak üzere hububatta Yüzde 20’lere yakın bir rekolte kaybımız oldu. Bu buğdayda 3-4 milyon, arpada 2 milyon ton azalma demek. Stoklarımız vardı az hasarla geçirdik. Yağışlarda geçen senea nazaran Yüzde 30 bir artış var lakin son 10 seneın ortalamalarının biraz altında. Yağışlar gerçek vakitte olursa, iklimden ötürü bir kayıp yaşamayız fakat gübreye ulaşımı sağlayamazsak bundan ötürü bir problem olabilir. Hükümet imkanları ölçüsünde dayanak verdi. 2022 seneında yeniden gübre dayanağını Yüzde 150 oranında artırıyoruz. Bir de Cumhurbaşkanımız başta, ilgili bakanlıklarımızın daha hesaplı girdi temin etmeye yönelik çalışmaları var. Çiftçimiz kış ekilişlerinde gübre fiyatları çok yüksek olduğu için kâfi gübre atamadı. Baharda rekolteyi artırabilirsek kurtarabileceğiz. Bir de bir çok yerde bahar ekilişleri var, o devirde gübre atması için çiftçimize tekrar takviye olmamız gerekiyor. Gübre desteklemelerimiz her ne kadar artırılmış olsa da fiyatlardaki artışı yeteri kadar tolere edebilecek durumda olmadığını biliyoruz.

Protokolli üretimle ilgili bir müddettir devam etmekte olan bir yasa çalışması vardı, hangi evreye geldi?

Protokolli üretimden vazgeçmiş değiliz, şu an için çalışmaktayız. Dünve ya bir çok ülkede protokolli üretim yapılıyor. Türkiye’de de bir mevzuatı olmamasına karşın üretici ile endüstrici ortasında kendilerinin belirlediği kurallar çerçevesinde protokolli üretim yapılıyor. Lakin Bu bir mevzuata dayalı olmadığıiçin birtakım senelerda üreticiyi kimi senelerda sanayiciyi güç duruma düşürüyor, bunun sürdürülebilir olması mümkün değil. Bir inanç ortamı oluşmadığı için herkes birbirine tereddütlü bakıyor. Halbuki kooperatif ve birlikler, zincir marketlere teslim olmamanın, üreticiyi ve fiyat istikrarını müdafaanın ve piyasayı regüle etmenin en hoş yolu. Dolayısı İle protokolli üretim kooperatifçiliği de geliştirebilecek bir model. Biz istiyoruz ki birebir eseri üretenler kendi ortalarında kooperatifl er kursunlar, hatta protokolli üretim yapmak isteyen endüstrici gitsin bu kooperatifl erle protokoller yapsın fakat bir tarafında da Tarım Bakanlığı olsun ve son onayı versin. Ayrıyeten hakem heyeti de oluşturmaya çalışmaktayız, uyuşmazlık durumlarında hızlı karar alabilsin ve mağduriyetleri gidersin. Zira ziraî eserler uzun mühlet saklanabilen, dayanabilen eserler olmadığı için mahkeme süreçleri devam ederken mal zayi olup gitmesin istiyoruz, hızlı karar alabilen düzenekleri hakem heyeti ile kurmaya çalışmaktayız. İlgili sivil toplum kuruluşlarının, kurumların içinde olacağı hakem heyetleri ile bu işi şekilaaveirmeye çalışmaktayız.

Bu devir maddeleşir mı?

Niyetimiz yasalaştırmak, son devirde görüşme trafiğimizi sıklaştırdık. Bakanlık, Cumhurbaşkanlığından bir grup, parti idaremiz, ilgili milletvekillerinin katılmış olduğu toplantılar yapıyoruz. Düzenlemeye gereksinim olduğu konusunda herkes hemfikir. Mevzuat eksikliğinden ötürü modelin makus işlediğini görmüş olduğumuz bir kanatlı kesimimiz var, bu berbat örneklerin tecrübeleriyle daha hoş bir düzenleme için çalışmaktayız. Evvellikli gayemiz, biraz daha imkanları kısıtlı olan üretici tarafını sanayiciye karşı korumak ancak sanayiciye de çok ağır yaptırımlar, dayatmalar getirerek o tarafı da ürkütmemek; yani mantıklı bir model oluşturmak.

Sulanabilir ve toplulaştırılan alan amacımız 8.5 milyon hektar

Besin fiyatlarıyla ilgili yeni çalışmalarınız var mı?

20 yıldır koruduğumuz, kolladığımız üretici bölümünü kaybetmemenin yolu onları daha fazla desteklemekten geçiyor. Besin fiyatlarını artıran en değerli sebep dışarıdaki faktörler. Türkiye tarımda hala ihracatçı bir ülke, yıllık 5 milyar $ dolar ihracatımız var, bu cari açığımızın kapatılmasına katkı sağlıyor. Türkiye’nin bunu 10-15 milyar $ dolar a çıkarma potansiyeli var. Ekilebilir alanı, insan kaynağı var. Bizim yük vermiş olduğumiz husus, sulanabilir alanları sulamak, toplulaştırabileceğimiz alanları toplulaştırmak. Buna önemli kaynak aktardık. Türkiye’de sulanabilir ve toplulaştırılan alan 500 bin hektardı, artık 6.5 milyon hektarı geçti, maksadımız 8.5 milyon hektara çıkarmak. Bunu yaptığı mız vakit üretmiş olduğumizin çok daha fazlasını üretebilecek, üretmiş olduğumizi daha yüksek katma kıymetli eserler olarak satabilecek kabiliyetimiz var. Pandemi de gösterdi ki üretmiş olduğuniz kadarının alıcısı var, kâfi ki siz dünya ölçeğinde raf ömrü uzun eserleri üretin.

Etraf Şehircilik ve İklim Bakanlığının tespitleri var, bunun için bir plan var mı?

Hazinenin elindeki toprakları çok düşük fiyatlarla kiralayabilme imkanı getirdik. Hazinenin elinde hangi topraklar var, bunlar üretime nasıl kazandırılabilir, tarafında bir çalışma var. Önemli de kiralamalar oldu. Son Devirde bilhassa bozuk orman alanları tıbbi aromatik bitkilere açıldı. Bu eserlerin katma pahası yüksek, dünve ya güzel pazarı var. Bir de küçük ölçekli hem ziraî hem hayvancılık işletmelerimizi büyütmeye yönelik olarak Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu çalışıyor. Yüzde 75 AB, Yüzde 25 bizim fonlarımızı kullanıyor. Ziraî işletmelerin büyüklüğü çok değerli zira maliyetini düşürüyor, sarfiyatları azaltıyor fakat ne yazık ki Türkiye’de hala hayvancılık yapan işletmelerin Yüzde 80’e yakını 10 baş ve altındaki işletmeler. Topraklar modüllü, bir işletmeye düşen arazi 60 dönüm. Amerika’de bu bin 500 dönüm, Fransa’da 200 dönüm. Mirastan kaynaklı toprakların 44 milyon sahibi var. Toprakların bölünmesinin önüne geçmek için 2014 seneında bir kanun çıkardık, lakin alanda işlemiyor. Hala üstünde baş yorduğumuz, çalıştığımız bir mevzu, birtakım teşviklerle arazi bankacılığı ile ucuz krediaaveirmeyle birbirinden satın almaları sağlayacak formüllerle bu toprakları toplamaya çalışmaktayız. Bir de toplulaştırma kıymetli, bir kişinin köyün 11 yerinde 11 kesim toprağının olduğu örnekleri görüyoruz, bunları toplamaya çalışmaktayız ki maliyetleri düşsün. Bu husus da önemli uğraşımız var. Hayvancılık yapıyoruz lakin hala üretmiş olduğumiz kaliteli yem 27.5 milyon ton civarında, 14 milyon tonunu ne yazık ki ithal etmek zorundayız. Bizim bunu ortadan kaldırabilmemiz sulanabilir yerlerle mümkün. Cumhurbaşkanımız da bu hassaslıkta, geçen sene 5 milyon lira sulama için bütçe ayırdı. Bu Sene da sulamaya önemli kaynak aktarılıyor. Kali̇teli̇ kaba yemimizi kendimiz üretebilirsek hem üreticimizin refahına yansıyacak hem de yer yer yaşadığımız et ve süt konusundaki sıkıntılar ortadan kalkacak.

‘Tarladan markete’ süreci ulusal güvenlik sorunu

Zincir marketlere karşı ilacın kooperatifl eşme olduğunu söz ettiniz, kooperatifl eşmeyi hızlandıracak yeni bir yasal düzenlemeye gereksinim var mı?

Çok sayıda kooperatifimiz var lakin birçoğu fonksiyonsuz, kooperatifçilik her alanda olmalı. ‘Tarlada 50 kuruş, markette 5-10 lira’ diye şikayet ediyoruz. Artık, tarlaya gidip eseri alan da, taşıyan da, depolayan da, paketleyen de zincir marketler. Gidip denetliyoruz, Bakanlığın dayanılmaz bir uğraşı var lakin sistem açısından güçlükların olduğunu anlamamız lazım, besin kontrolü ile bu çok güç. Eseri tarladan alan, paketleyen, taşıyan, satan, pazarlayan hepsi market. Bu imkan vaktinde marketlere çok uygun niyetle verilmiş, tarladan markete getirsinler, ortacılar azalsın, fiyatlar düşsün diye düşünülmüş. Marketler devletin bu kadar düzgün niyetle sunmuş olduğu bu imkanı devletin ve milletin aleyhine kullanmışlar. Bunu açık söylüyorum ve gerisindeyim. Bu mevzu ulusal güvenlik sorunu, bunların vicdanı ile cüzdanı ortasına sıkışan bir ticaret oluşuyor. Kendi ortalarında fiyat ayarlaması yapıldığını, şiddetle inkar ediyorlardı, ufak bir takiple görüldü ve 3 milyar lira ceza yazıldı. Devlet kudretlidir, elindeki enstrümanları kullanır fakat bu sahayı regüle edecek, devletten diğer da düzenleyebilecek bir yapıya gereksinim var. Bunu yapabilecek olanlar kooperatifl er ve birlikler. Hal yasasında birliklere, kooperatifl ere önemli yerler açıyoruz. Antalya’daki Mersin’deki bir kooperatif yahut birliğin Ankara’da, Kars’ta satış yerleri olsun. Bu alanda regülasyon yapar, zira birlik ve kooperatif yabanî bir mantıkla çalışmaz. Üreticisini korur ancak tüketiciyi de korur.

Kooperatifler regülasyona katkı sağlayacak

Hal yasasını çıkarınca her şey yerine oturacak. Hal yasasının bir çok ayağı var. İçişleri, Ticaret, Tarım, Sıhhat, Ulaştırma bakanlıkları, lokal yönetimler… Ayrıyeten fiziki kaidelerin tekrar elden geçirilmesi lazım. Lojistiğinden, soğuk hava depolarına kadar değerli değişiklikleri getirecek bir hal yasası çalışmamız var. Hal yasası ile kooperatifl ere geniş bir imkan vereceğiz. Hallerin bir kısmı kooperatifl ere tahsis edilecek. Evvellik üreticinin korunması bunu da en uygun kooperatifler yapar. Devlet bile o süratle hareket edemez, kooperatifl er çok hızlı karar alır. Üyesini koruyan mantık, tüketiciyi de korur. Tarım Kredi de bir birliktir, onlar da regülasyona katkı sağlamak hedefiyle market sasenear protocolını artırarak pazara girmeye başladılar.

Hakikat buluyor musunuz, devlet marketçilik yapar mı tenkitleri geldi?

Bu bir ıstıraptan kaynaklanan bir durum lakin ben isterim ki hiç devlet olmadan direk olarak kooperatifl erle sistem işlesin ve regülasyonu onlar yapsın. Lakin şu an için birlik ve kooperatifl er alanda regülasyon sağlayacak durumda değiller. Tarım Kredi Kooperatifl eri yaygın olduğu için bu türlü bir katkı sağlıyor.

Komitenin 2022 gündeminde neler olacak?

Yeni sistemde gündemi daha çok milletvekilleri belirliyor. Milletvekillerimizden kooperatifl erle ilgili çalışanlar var, ormanların çok daha düzgün kullanılması, bozuk alanların güzelleştirilmesi yahut üretime açılması, protokolli üretim, hal yasası üstünde çalışmalar sürüyor. Protokolli üretimin bu devir yasalaşacağını düşünüyorum. Hal yasası çalışılıyor lakin çok tarafı olan bir çalışma. Bir süreç gerektiriyor, vazgeçilmiş değil, Bakanlıkların çalışması sürüyor.

Eko.Rip

rychly prachy 101 lucia baise francaise en famille jogadores transando
deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler
deneme bonusu veren siteler