• ALTIN (TL/GR)
    964,68
    % -0,15
  • AMERIKAN DOLARI
    16,1158
    % 0,21
  • € EURO
    17,2808
    % -0,24
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN/TL
    485489,644
    % 4,02
  • РУБ RUBLE
    0,2870
    % -0,46
  • ¥ YUAN
    2,4184
    % 0,03
  • £ POUND
    20,2569
    % -0,04

TAHLİL: TL’yi kim savunacak?

Haftayı 8.886 ve yeni bir tarihi rekorla kapatan dolar/TL’de yeni tepe nerde olabilir? Temmuz’un Gelişmekte Olan Piyasalar FX içinde en beğenilen para ünitesi olan TL, bir sefer daha Erdoğan’ın öngörülemez siyaset üslubuna kurban edildi. Fakat, TL’yi daha da zayıflatacak ögeler sadece içsel değil. Küresel düzlemde Gelişmekte Olan Ülke (GOÜ) ekonomileri baskı altında.

Fed başta, pek çok rezerv para merkez bankasının sıkılaştırmaya yönelmesi de tüm GOÜ varlık sınıfı için risk teşkil ediyor. TUIK’nin ustalıkla hareketlerine rağmen zıvanadan çıktığı gizlenemeyen enflasyon artık senelik %20’yi taban etti kendisine. Yerleşikler sürate dövize kaçıyor.

Küresel düzlem: Bol para dönemi bitiyor

Fed Kasım veya en geç Ocak 2022’de varlık alımlarını azaltmaya başlayacak. Fed’in 2022 ortasında “tapering”i sonlandırıp, 2022 sonunda birinci faiz artımını ilan etmesi beklentisi yüksek.

Bu kararın yankıları evvel Amerika 10 yıl vadeli devlet tahvillerinde gözlendi. Getiri 1 hafta içinde %1.29’dan Cuma gecesi %1.456’ya fırladı. Görüşümüz, tahvil faizlerinde trendin üst istikamette kırıldığı. Reuters’in “BUZZ-COMMENT-Dollar should rise to pre-pandemic levels if COVID retreat persists” başlıklı kur tahliline nazaran, Dolar Endeksi’nin halihazırda dinlendiği 93.5 düzeyinden 96.49’ya yükselmesi mümkünlük dahilinde.

Gelişen Piyasalar’da satışlar sürebilir

Doların %3.5 prim yapması GOP FX’i berbat vuracak. GOÜ FX Endeksi 3cü haftayı da kayıpla kapatırken, bu hafta dolara karşı %0.2 bedel yitirdi.

Son olarak, Brent petrol’un $78.01/varille hemen hemen 3 senelik tepe yapması da güç ithalatçısı Türkiye için önemli bir problem teşkil edebilir. Goldman Sachs’a nazaran 4Ç2021’de Brent ortalama $80/varilde seyredecek.

Yılsonu yaklaştıkça FX borç itfa yükü yükselecek olan özel bölümün global kredi maliyetlerinde artışın tesiriyle, net itfaları yine yükseltmesi (borç geri ödemesi yapması) bekleniyor. Özetle, son çeyrekte finansal sistemden döviz çıkışı hızlanacak.

İhracatçılar daha zayıf TL istiyor

Diken.Com.Tr’ye nazaran İstanbul Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) Lideri Mustafa Gültepe’ye nazaran Türkiye’nin ihracatta rekabetçi olabilmesi için TL’deki kıymet kaybı sürmeli. Gültepe’nin dolar kuru için işaret ettiği nokta ise 9 TL. Hükümetin bu isteğe uyarak dövizin yükselmesine göz yumması mümkün.

QNB Finansbank Araştırma TL cinsinden toplam fon hareketini (hisse, bono, carry trade) şöyle hesapladı: “Geçen hafta TL varlıklardan 0.9 milyar dolarlık çıkış gözlenmiştir. Lakin Haziran ortası ile kıyaslandığında hala nette 2.7 milyar dolarlık giriş vardır ki bunun da risk iştahının bozulması durumunda birinci etapta çıkması muhtemel fon fiyatı olduğunu düşünüyoruz.

Yurtiçi yerleşikler tarafında ise, altın ve parite tesirinden arındırdıktan sonra gerçek şahısların döviz mevduatında 17 Eylül haftasında 0.3 milyar dolarlık sonlu artış olmuştur.

Bu artış, şirketlerin döviz mevduatındaki 0.4 milyar dolar artışla ilgili gözükmektedir.

Nisan ayındaki sert düşüşün akabinde toplam DTH 15 milyar dolar artmıştır. Lakin bu artışın en azından bir kısmının, yaz mevsiminde artan efektif girişleriyle ilgili olduğunu düşünüyoruz.

Enflasyonun kışın baz tesiriyle düşmesi bekleniyor, fakat vatandaş açısından TÜFE çoktan %20’yi geçti bile. Yani, TL mevduat tutmak için neden yok. TCMB’nin ise önümüzdeki aylarda mali gevşemeyi sürdürmesi en mümkün senaryo. Bu durumda, yerleşikler dövize kaçmaya devam ederek, her zaman ek talep yaratacak.

Dolar/TL’de yeni maksat nedir?

Commerzbank FX analisti Tatha Ghose’a nazaran, TL’de rizikolar üst taraflı. Ghose “Formalite olarak dolar/TL’de 10.00 gayesini koyduk, ama bu sadece yatırımcılarımızı rizikolare uyarmak için” sözünü kullandı.

TD Securities, dolar/TL için yıl sonu beklentisini 9,15 olarak korudu. Kuruluş tarafından hazırlanan raporda TCMB’nin bugünkü sürpriz faiz indirimi kararının ani tepkilere neden olmasının beklenmediğini kaydetti.

Raporda Türk lirasının beklenenden bir ölçü daha fazla ve hızlı bedel kaybı gösterebileceğini öngörürken, TD Securities üçüncü çeyrek sonu dolar/TL kuru beklentisini 8,85, yıl sonu beklentisini 9,15 olarak koruduğunu vurguladı.

Değerlendirmede TL’de 9,00 düzeyine gerçek istikrarlı bir hareket beklendiğinin altı çizildi. 2022 birinci çeyrek sonu için ise kestirimin 9,75 olduğu tabir edildi.

Bizce de dolar/TL’nin 9.25 seviyesine yükselmesi halinde, TCMB ve tahminen de kamu bankaları kura müdahale etmek mecburiyetinde kalacaklar. TL’nin sert bedel kaybı döviz-enflasyon spirali yaratır. Andığımız müdahale swap yahut direkt satış yolu ile piyasadan döviz emmek formunda olabilir. Ancak, Berat Albayrak periyodunda gözlemlendi üzere, bankalara baskı yapılarak, veya yeni makro-ihtiyati önlemlerle TL’nin açığa satışının yasaklanması da kelam konusu. Şayet Erdoğan ve Bahçeli 2022 başında erken seçim planlamıyorsa, TCMB’nin yıl sonuna yanlışsız istikamet değiştirerek, en az 300-400 baz puan mali sıkılaştırma yapması da göz arkası edilemez bir mümkünlük.

Türkiye’yi bekleyen acı kış

Atilla Yeşilada TL için sıkıntı kış: Besin enflasyonu patlayacak mı?

YORUM: TL üzerinde baskı her saniye artıyor . Nasıl düşecek ?

 

Eko.Rip