• ALTIN (TL/GR)
    973,79
    % -0,08
  • AMERIKAN DOLARI
    16,3446
    % -0,15
  • € EURO
    17,5380
    % 0,12
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN/TL
    486314,536
    % 1,33
  • РУБ RUBLE
    0,2736
    % -1,62
  • ¥ YUAN
    2,4425
    % -0,14
  • £ POUND
    20,6705
    % 0,22

Sayıştay raporu ortaya çıkardı: Avrasya skandalı

Sayıştay, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nda çok sayıda mevuzata karşıtlık tespit etti. Yap-işlet-devret (YİD) modeli olan, geçiş garantili Avrasya Tüneli’nde, “hatalı hesap” nedeniyle kamunun beraberinde yurttaşın da “fazla ödeme” yaptığı na dikkat çekildi.

Cumhuriyet’ten Mterrausdafa Çakır’ın haberine nazaran Demiryolu çizgisi imal ve mal alım ihalelerinde hiç ilgisi olmamasına karşın Audi A6, Volvo XC90 üzere “lüks araçlar” talep edildiği ve araçların Bakanlıkta kullanıldığı vurgulandı. Sayıştay’ın Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı kontrol raporunda yer alan tespitler şöyle:

Avrasya Tüneli’nden 1.1 milyon kaçak geçişe ait para cezası şimdi ödenmedi. 2016’dan itibaren fiyatı tahsil edilemeyen kaçak geçişler nedeniyle misyonlu şirkete 26.8 milyon TL garanti ödemesi yapıldı.

Avrasya Tüneli’nde misyonlu şirkete 2020’de ödenen talep garantisi 494.1 milyon TL oldu. Tünel için ocak, şubat-haziran, temmuz-aralık olmak üzere üç farklı garanti ödemesine temel geçiş fiyatı belirleniyor.

Bu 1. devir için 31.67 TL, 2. devir için 33.70 TL, 3. devir için ise 38.70 TL’ydi. Bu devirler farklı ayrı dikkate alınarak hesaplen temeln garanti ödemesi 456.3 milyon TL. Lakin ödeme en değerli olan 3. periyot üstünden hesaplanıyor.

Raporda, 3. devir üstünden hesaplen temeln birinci iki devirdeki geçiş sayısının toplam geçişlerin Yüzde 42.28’i olduğuna dikkat çekilerek iki hesaplama ortasında 37 milyon 850 bin lira fark olduğu tespitine yer verildi. Sayıştay, fiyatın hesaplanmasında döviz kurunun yanılgılı beliraaveiği uyarısı da yaptı. Kurun yanılgılı alınması nedeniyle araçlardan KDV hariç toplam 13.1 milyon TL fazla tahsilat yapıldı.

‘MÜMKÜN OLMAYAN USUL’

Sabiha Gökçen metrosunda ek işlerin iş artışı yapılmaksızın istisna kapsamında olması gerekli olan pazarlık metoduyla ihale edilmesi eleştirildi. Bu kapsamda yüklenici ile 379.9 milyon TL bedelli değişik bir protokol imzalanmıştı. Raporda daha yüksek fiyatlar ödenerek ilave imalatların yaptırıldığı vurgulandı.

Koşullar oluşmadığı halde “pazarlık usulüyle” yapılan toplam 9 iş için tam 19.7 milyar TL fiyatında protokol imzalandı. Bu işlerin istisnai olması gerekli olan “pazarlık usulüyle” ihale edilmesinin mümkün olmadığı vurgulandı.

‘5 ŞAHSA 20 ARAÇ, 70 TELEFON’

Üretim işi ve mal alım ihale protokollerine karar konularak ihale ile hiç ilgisi olmayan gereksinimler karşılandı.

Örneğin Mersin-Aden temel, Bandırma-Bursa demiryolu sınırları, Bursa Kent Hastanesi, İstanbul Yeni Havalimanı metrosu, Gebze-Darıca raylı sistem ihaleleri kapsamında 10’u lüks olmak üzere 70 araç, 220 PC bilgisayar, 150 dizüstü bilgisayar, 160 tablet, 230 cep telefonu (hatlı), 44 LCD televizyon alındı. Mersin-Aden temel demiryolu çizgisi üretimi işinde 20 araba (5 tanesi lüks segment, Audi A6, Volvo XC90 vs.), 90 masaüstü, 50 dizüstü, 60 tablet, 70 cep telefonu talep edildiği, halbuki bu iş kapsamında denetim teşkilatının genel prestiji ile beş şahıstan oluştuğu, talep edilen araç-gereçlerin işin kapsamının çok ötesinde olduğu kaydedildi.

Raporda araba, araç ve gereçlerin büyük bir kısmınün (lüks araçların tamamı) Bakanlık merkez teşkilatınca kullanıldığı belirtildi. Bu uygulamaya mevzuatın müsaade vermediği vurgulandı. Ayrıyeten işin kapsamını aşacak formda çok sayıda ve farklı nitelikte işçi istihdam edildiği de belirtildi.

‘UZAKTAN DENETİME AĞIRLAMA’

Harcırah Yasası’na tabi harcamalar üretim işi ve mal alımı protokolleri üstünden temin edildi. Örneğin Mersin-Aden temel demiryolu çizgisi işinde 250 kilometre uzaktan gelen tüm kontrol/kabul işçisinin ulaşım, konaklama, iaşe bedellerinin yüklenici tarafından karşılen temelcağı, işçinin “layıkıyla ağırlen temelcağı” vurgulandı. Raporda, bu uygulamanın kamu görevlilerince imzalen temeln Etik Protokolsi’ne ve etik davranış unsurları ile alakalı mevzuata alışılmamış olduğu vurgulandı.

Merkez dışındaki vilayetlerde üretimi yürütülen işlerde yerinde ve devamlı denetimlik hizmeti verilememesi nedeniyle denetim riski oluştuğuna dikkat çekildi.

Eko.Rip