• ALTIN (TL/GR)
    974,13
    % -0,05
  • AMERIKAN DOLARI
    16,3643
    % -0,03
  • € EURO
    17,6337
    % 0,65
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN/TL
    482703,413
    % -0,38
  • РУБ RUBLE
    0,2506
    % -9,15
  • ¥ YUAN
    2,4270
    % -0,76
  • £ POUND
    20,6996
    % 0,52

Piyasalar moralli: ABD ve Çin görüşme kararı aldı. Rusya enerji krizinde devrede

Günlerdir devam etmekte olan olumsuz hava akabinde, bu sabah piyasaların yüzünü güldüren iki değerli haberle günü kucaklıyoruz.

Takdir edersiniz ki, Trump periyodunda artan Amerika-Çin ‘gerginliği’ hatta burada bizce asıl kilit sözcük ‘rekabeti’ adeta iki ülke ortasında soğuk bir savaşın yaşanmasına neden olmuştu. Bu sabah gelen haberi bu minvalde önemsiyoruz. Bir muahede umudun doğması ile piyasaların günü moralini bir biçimde karşıladıklarını da not düşmek gerekiyor.

Asya borsaları ve Amerika borsalarının vadeli süreçlerinde bu sabah hakim rengin yeşil olduğunu görüyoruz. Yüzde 1 yükselen Şangay borsasını saymazsak, Yüzde 2’yi aşan yükselişler geriye kalan Asya bölgelerinde göz çarpıyor. Dün geceyi Yüzde 0,5 civarında yükselişle tamamlayan Amerika borsalarında, bu sabah vadeli süreçlerde de emsal oranda artışlar görüyoruz. Takdir edersiniz ki, pay senedi piyasalarında yüzler gülünce, piyasaların risk alma iştahı da artıyor!

Her ne kadar iki değerli haber akışı ile bültenimizi bu sabah açsak da, yükselen güç fiyatları hepimizin bir numaralı gündemi. WTI tipi Amerika petrolü 7 seneın tepesine yükselirken, dün Brent petrol hafta ortası 83 $ dolar ile 3 seneın doruğuna yükselmişti..

Hatırlamak gerekirse, Nisan 2020’de, virüsün panik havasına dönüşmesi ile, petrol vadeli süreçlerde eksi (!) 40 $ dolar a kadar gerilemiş, Brent cinsi petrolün de varil fiyatı 16 $ dolar a düşmüştü. Neden? Talep yoktu. Artık ise, Çin ve öteki büyük tüketiciler COVID-19 krizinden beklenenden daha hızlı toparlanan taleple başa çıkmakta zorlanırken, güç fiyatları el yakmaya başladı.

Avrupa’da doğalgaz fiyatları, mevcut düşük depolama düzeylerinin kış için yetersiz kalacağı telaşlarıyla bu sene nerdeyse Yüzde 600 fırladı. Amerika Birleşik Devletleri’nde, doğalgaz vadeli süreçleri son devirde 12 seneın en yüksek düzeylerine ulaştı. Avrupalı önderler bu tablo karşısına panik moduna geçereken, gaz zengini Rusya’nın dizginleri eline alabileceği bir kış, telaşlarını çoğalmasına neden oluyor.

Güç piyasasında son devirde yaşanan bu kadar sert yükselişin adeta panik havasına dönmesi sonrasında rasyonalitenin bir noktada geri geleceğini ve fiyatla düzeylerinde bir düzeltmenin de artık bir gereksinim haline geldiğini not düşmek gerekiyor. Enerji sektörüne yönelik uzun bir müddettir taşıdığımız uzun konumlarımızı yavaş yavaş gözden geçirmeye başlayacağız.

Dün Rusya’nın doğalgaz arz açığında devreye gireceği ve AB’ye yardım edeceğini açıklaması akabinde fiyatlardaki sert yükselişi de duruldu. Brent cinsi ham petrolün varil fiyatında dün akşam başlayan düşüşün bu sabaha da taşındığını ve varil fiyatının 80 $ dolar düzeyine gerilediğini görüyoruz. Bu gelişme de ister istemez global risk iştahında bir ölçü toparlanma getirdi.

Büyük fotoğrafta, güç piyasasında yaşananlar ister istemez tüm dünyanın sorunu olmaya devam edecek. Artan varil fiyatının, tüketici olarak bizlere kadar gelmesi, harcanabilir gelirin daha da erimesi manasına geliyor. Bu tablo makro bir bakış açısıyla devletlere de bir yük. Örneği̇n, net güç ithalatçısı olan Türkiye’nin, artan güç fiyatları nedeniyle kabaracak güç faturası, cari açık ve enflasyonla savaşı sekteye uğratacak.

Bu durumun kaçınılmaz olarak tüm dünyayı olumsuz etkileyeceğini göz arkası etmemek gerekiyor. Global mali piyasalarda dün bozulan risk iştahı nedeniyle yatırımcılar inançlı liman arayışı ile Amerika $ Dolar ı’na sığındı. Bu bağlamda, EURUSD paritesinin dün 1,1550’ye kadar gerilemesi ile TetherRY kuru da gün içerisinde 8,9350 seviyesindeki yeni doruğunu bir defa daha test etti.

Bir tarafta riskten kaçış, öteki tarafta Avrupa’nın yaşadığı güç krizi ve Almanya’da seçim sonrası meydana gelen siyasi belirsizlik de Euro’yu güçsüz kılıyor. Kısa vadede bu ögelerin masa üstünde kalmaya devam edeceğini düşünsek de, bundan sonraki sürece ise ışık tutacak değerde yarın KKTC saati ile 15.30’da açıklanacak Amerika tarım dışı istihdam verisini de görmek istiyoruz. Güçlü̇ bir istihdam raporu, kuşkusuz FED cephesinde, enflasyon sonrası istihdam piyasalarında da işlerin yoterra girdiği algısını perçinleyerek, tahvil alım suratını azaltma kararının takvimini hızlandıracaktır.

Kısa vadede $ dolar ın güçlü seyrini müdafaasını beklemekle birlikte, orta/uzun müddette Amerika $ Dolar ı’nın kıymetli kalmasını da modellerimiz içine şimdilik eklemiyoruz! Türkiye cephesinde ise, vakitsiz faiz atağının piyasa nezdinde yarattığı siyaset yanlışı izlenimi, TL üstünde baskı kurmaya devam edeceğini düşünüyoruz. 21 Ekim’de düzenlenecek olağan PPK toplantısında da birebir yanlışın tekrar etme ihtimalini pek de azımsamıyoruz! Dün de belirttiğimiz üzere, TetherRY kurunda rizikolari üst istikametli görmeye devam ediyoruz.

Bugünlerde devamlı bir biçimde, güç krizi, yüksek güç fiyatlarının tetiklediği ek enflasyon dertleri ve FED’in para musluğunu ne vakit kısacağı ortasında sıkıştık kaldık. Bu bağlamda, Türkiye bilakis gitse de, Mersin’e giden ülkeler de var: Dün sabah Yeni Zelanda’nın faiz artırımını öğlenden sonra sürpriz bir biçimde Polonya’da takip etti!

Biraz da kripto paralar ve kıymetli madenlerden kelam edelim. Kripto varlıklara yönelik ilgi, DeFi (merkezi olmayan finans) ve DeWeb (merkezi olmayan internet) projelerinin potansiyellerinin çoğalması ile, orta ve uzun müddette altın ve gümüş üzere klasikleşen enstrümanlara olan isteğin açık bir biçimde azalmasına neden olacağını düşünüyoruz. Son 3 haftadır gümüş, 22,50 $ dolar seviyesindeki tehlike bölgesinden çıkmaya çalışırken, benzeri bir biçimde altın da 1,750 $ dolar seviyesindeki takviyenin üstünde durmaya çalışıyor. Aşağısı tehlikeli gözükmekle birlikte, gözler karar için yarın Amerika verisine çevrilmiş durumda. Altın ve gümüşün 2021 seneının kaybedeni olduklarını aşağıda belirtilen grafikten de açık bir biçimde görebilirsiniz.

Global mali piyasalardaki satış baskısının hafiflemesi ile yarın açıklanacak Amerika verisi evvelsinde bugün ölçülü bir güne başlıyoruz. Bilhassa, petrol ve güç fiyatlarında meydana gelen denetimsiz yükseliş sonrasında Rusya’nın devreye girmesi ile arz şokunun telafi edilebileceği beklentisi, adeta piyasaları soluklandırdı. Bu bağlamda, TetherRY kurunun da dün 8,9350 tepesini test etmesi sonrası yeni güne 8,86 seviyesinden başladığını görüyoruz.

Bugün bilgi akışı sakin görünüyor. AMP’nın toplantı tutanakları takip edilecek. Her hafta Perşembe günü olduğu üzere TCMB ve BDDK’nın haftalık sayıları ehemmiyetle irdelenecek.

Eko.Rip