• ALTIN (TL/GR)
    964,40
    % -0,79
  • AMERIKAN DOLARI
    16,1920
    % -0,96
  • € EURO
    17,4658
    % -0,86
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN/TL
    464088,346
    % -3,71
  • РУБ RUBLE
    0,2451
    % -2,75
  • ¥ YUAN
    2,4170
    % -0,42
  • £ POUND
    20,5557
    % -0,61
  • ALTIN (TL/GR)
    964,40
    % -0,79
  • $ DOLAR
    16,1920
    % -0,96
  • € EURO
    17,4658
    % -0,86
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN
    464088,180
    % -3,71
  • РУБ RUBLE
    0,2451
    % -2,75
  • ¥ YUAN
    2,4170
    % -0,42
  • £ POUND
    20,5557
    % -0,61

Pamuk ithalatı rekora koşuyor

Yener KARADENİZ

Geçen sene 1,6 milyon ton olan pamuk isteğinin arzdan daha hızlı çoğalması ithalatın yükselmesine yol açtı. 2020’de 1.7 milyar $ $ dolar olan pamuk ithalatının bu sene sonunda 2.3 milyar $ $ dolar a ulaşarak tüm vakitlerın rekorunu kırması bekleniyor. Hali hazırda gereksinimin Yüzde 38’inin iç pazardan karşılandığını, dışa bağımlılık oranının ise Yüzde 60’ı aştığını söyleyen dal temsilcileri, pamuk üretiminde destekleme sistemi oluşturulması gerekli olduğuni söyledi. Önümüzdeki ay bakanlığın hususla alakalı tarafları bir ortaya getirerek düzenleme için harekete geçeceği belirtilirken TİM’in ise “Turkish Cotton” ismi altında proje hazırlığında olduğu tabir edildi. Dünve ya her sene ortalama 100-110 milyon ton elyaf kullanılıyor ve bu elyafın Yüzde 25’e yakınını pamuk oluşuyor. 2020/2021 üretim döneminde dünya pamuk üretiminin 25,3 milyon ton, tüketiminin ise 24,8 milyon ton olacağı öngörülüyor. Bu dönemde dünyanın en büyük pamuk üreticisinin 6,2 milyon ton pamuk ile Hindistan, 5,7 milyon ton ile Çin, 3,8 milyon ton ile Amerika, 2,6 milyon ton ile Brezilya olması bekleniyor. Türkiye’nin ise kelam konusu sıralamcardano 780 bin ton ile 7. sırcardano yer alacağı iddia ediliyor.

2.3 milyar $ $ dolar lık ithalat bekleniyor

İstanbul Dokuma ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTHİB) Lideri Ahmet Öksüz, salgında arzın talepten daha düşük düzeyde gerçekleşmesi sonucu arz-talep istikrarının bozulduğunu ve bu sebeple pamuk ithalatının rekora koştuğunu söyledi.

Türkiye’nin 2020’de ölçü bazında 1 milyon ton, bedel bazında ise 1,7 milyar $ $ dolar lık pamuk ithalatı gerçekleştirdiğini hatırlatan Öksüz, bu seneın Ocak-Temmuz devrinde ise ölçünün 760 bin ton, bedelin de 1,4 milyar $ $ dolar a çıktığını belirtti. Öksüz, bu seneın tamamında ise 1,3 milyon ton pamuğa karşılık 2,3 milyar $ $ dolar lık ithalatın gerçekleşmesini beklediklerini, kelam konusu sayının pamuk ithalatında tüm vakitlerın en yüksek sayısı olacağını belirtti.

Pamuk gereksinimi daha da artacak

Kesim temsilcileri, iç piyascardano pamuk isteğinin artırılmasının katma kıymetli ihracat amacı çerçevesinde sevindirici olduğunu fakat başka taraftan da bu isteğin çok büyük bir kısmının Türkiye’den karşılanmasının en kıymetli beklentileri ortasında yer aldığını belirtiyor. Öksüz, “Salgın Türkiye’nin tedarik zincirindeki pozisyonunu kuvvechainaaveirdi. Türk dokumacılık bölümü olarak biz de üretim kapasitemizi artırıyoruz. Bu da kısa ve orta vadede kesimimizin pamuk gereksinimini daha da artıracağını gösteriyor” dedi. Pamuk üretiminin daha fazla teşvik edilmesi ve üretim alanlarının arttırılması için gerek Ticaret Bakanlığı gerekse Tarım ve Orman Bakanlığı nezdinde teşebbüslerde bulunduklarını anlatan Ahmet Öksüz, “Yakın vakit içerisinde gerçekleştirdiğimiz toplantıların somut projelere dönüştürüleceğini öngörüyoruz. Bilhassa organik pamuk üretiminin Tarım ve Orman Bakanlığımızın protokolli tarım programı ile yaygınlaştırılmasını amaçlıyoruz” dedi. Öte yandan Türkiye’de üretilen pamuğun tamamının GDO’suz olarak üretildiğini aktaran Öksüz, şöyle devam etti: “Türkiye dünyanın en büyük GDO’suz pamuk üreticisi pozisyonunda. GDO’suz pamuk üretiminin markalaşmasını sağlamak ismine kesim paydaşlarımızla birlikte önce Türkiye genelinde, daha sonra küresel ölçekte bir tanıtım atağı başlatmayı amaçlıyoruz.

“TİM’den Turkish Cotton atağı”

Türkiye Dokuma Terbiye Sen temelyicileri Derneği (TTTSD) Lideri Vehbi Canpolat, dünve ya üretilen 1 milyon 250 bin ton civarındaki GDO’suz pamuğun Yüzde 60’ının Türkiye’de üretildiğini belirterek, bu sebeple pamuğun Türkiye’de stratejik eser ilan edilmesi ve yeni alanlar açılarak çoğaltılması gerekli olduğuni vurguladı. Yeniden dünve ya üretilen 250 bin ton organik pamuğun Yüzde 10’unun Türkiye’de üretildiğine dikkat çeken Canpolat, “Üretmiş olduğumiz eserler, ucuz segmentte yarışmak yerine organik olmalı ve GDO’suz olduğunu vurgulayarak markalaşmalıyız. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) şu an için ‘Turkish Cotton’ diye bir slogan çalışması yapıyor. Bunun üzere çalışmaları çoğaltmalıyız. Beşerler aldıkları eserin Türk pamuğundan yapıldığını görmeli, bunu istemeli ve neden değerli olduğunu anlamalı” diye konuştu.

“Organik pamuk üretimi 5-6 kat artmalı”

Türkiye’deki organik pamuğun şu anki halinden çok daha ileri gitmesi gerekli olduğuni vurgulayan Canpolat, Türkiye’de şu an tarıma açık olmayan bilhassa Hazine’ye ve askeriyeye ilişkin çeşitli büyük alanların da organik pamuk üretimi için kullanılabileceğini lisana getirdi. Şu anki üretimin en az 5-6 kata çıkarılması gerekli olduğuni söyleyen Canpolat, gelecek 5 sene içinde kullanılan pamuğun en az Yüzde 15’inin organik pamuk olmalı ve bunun değerli bir kısmı Türkiye’de üretilmesi gerekli olduğuni söyledi.

“Destek olursa üretim 1.2 milyon a çıkar”

Ulusal pamuk Kurulu Lideri Bertan Balçık, bu sene ekim alanının 350 bin hektardan 450 bine üretimin de 626 bin tondan 780 bin tona çıktığını anlattı. Muhtaçlığın ise artan talebe bağlı halde 2 milyon tona yaklaştığını tabir eden Balçık, tüm gereksinimi yerli üretimden karşılayacak imkânın olmadığını lakin yerli ikame oranını Yüzde 60’a çıkabileceğini anlattı. Balçık, bunun için pamuk üreticilerinin talepleri hakkında şöyle konuştu: “En az 3 lakin makul olarak 5 sene olarak destekleme düzeneği açıklanması lazım. Dayanakların de her sene enflasyon oranında artırılmasının taahhüt edilmesi lazım. Desteklemenin daha daha sağlıklı tespit edilmesi ve palavra beyanın önüne geçilmesi lazım. Planlamamızı yaparsak üretimi 1-1,2 milyon tona yükseltebiliriz. Şu an muhtaçlığın yarısını bile karşılayamıyoruz. Bu tehlikeli bir durum.”

Pamuk fiyatı 10 seneın tepesinde

Pamuk fiyatları olumsuz hava şartları, artan talep ve sevkiyattaki meşakkatlerin arzı tehdit etmesiyle yaklaşık 10 yıldır birinci kere 1 $ $ dolar ı aştı. Önceki gün 1 $ $ dolar ı aşan pamuğun milletlerarası fiyatı dün prestiji ile 1,2 $ $ dolar a yaklaştı. Bu sene boyunca pamuk fiyatlarındaki artış oranı Yüzde 30’u aştı. Pamuk senea 78 cent ile başlamıştı. Kelam konusu gelişmenin dokumacılık ve hazır giysi eserlerinde de fiyat artışına yol açması bekleniyor.

“Kütlünün kilosu 9 TL’den az olmamalı”

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Aden temel Şube Lideri Feyzullah Korkut, alım fiyatı ve takviye prim sayısı açıklanmayan pamukta, üreticinin ziyan etmemesi ve üretime devam edebilmesi için destekleme ödemesi hariç, kütlü kilogram fiyatının 9 TL’nin altında olmaması gerekli olduğuni söyledi. Üreticinin pamuk üretimini artırabilmesi için kesinlikle desteklenmesi gerekli olduğune de dikkat çeken Korkut, şöyle devam etti: “Ülkemiz pamuk üretiminde yüksek girdi maliyeti, üreticinin rekabet gücünü olumsuz etkileyen temel faktörlerden birisidir. Pamukta girdi/ürün fiyatı paritesi girdiler aleyhine çoğalmasının beraberinde sübvansiyonlu ithalatın da tesiri ile ‘ortalama iç piyasa fiyatı’ maliyeti karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. ” 2021-2022 ekim döneminde kütlü pamuk üretim maliyetinin 10.50 TL/Kg olacağı varsayım edil giğini kaydeden Korkut, “Çiftçilerimizin 2021-2022 ekim döneminde yükselen girdi fiyatları karşısında pamuk ekimini yapabilmesi için; bu dönem kütlü pamuk fiyatının 9 TL/ Kg’dan aşağı olmaması gerekmekte” dedi.

Kilo başına 2 lira takviye üreticiyi teşvik eder

Ayrıyeten, pamuk için verilmesi gerekli olan destekleme priminin de günün şartlarına ve artan piyasa fiyatlarına nazaran belirlenmesi gerekli olduğuni vurgulayan Korkut, “Destekleme primleri en az 1.50-2.00 TL/ kg’a yükseltilmesi gerekmekte. Fiyatın düşük olması durumunda üretici, önceki senelerda olduğu üzere pamuk üretiminden uzaklaşacaktır” diye konuştu.

1.7 milyar $ $ dolar lık ithalat yapıldı

TÜİK Dış Ticaret İstatistikleri’ne nazaran, Türkiye’nin 2020 seneında 1.7 milyar $ $ dolar bedelinde 1 milyon 81 bin ton pamuk ithalatı yaptığı nı belirten Korkut, pamuk üretim alanlarının kesinlikle artırılması gerekli olduğuni belirterek şöyle konuştu: “Pamuk, yaygın ve mecburi kullanım alanlarıyla insanlık açısından, yarattığı katma paha ve istihdam olen temelklarıyla da üretici ülkeler açısından büyük ekonomik değere sahip bir eserdir. 2020 seneında ithal edilen pamuğun Yüzde 34’ü Amerika, Yüzde 21’i Brezilya ve Yüzde 14’ü Yunanistan’dan yapıldı. Meğer Türkiye ithalat yaptığı mız bu üç ülkeden ünite alanda daha yüksek randıman almaktadır. Pamuk, işlenmesi açısından çırçır sen temelyisinin, lifi ile dokumacılık sen temelyisinin, çekirdeği ile yağ ve yem sen temelyisinin, linteri ile de kağıt sen temelyisinin hammaddesi durumundadır. Petrole alternatif olarak pamuğun çekirdeğinden elde edilen yağ, biodizel üretiminde de hammadde olarak kullanılıyor. Bir çok dalın hammaddesi pozisyonundaki pamuğun üretimini kesinlikle artırmamız gerekiyor. Ülkemiz pamuk dış ticareti dünya pamuk fiyatlarının seyrine ve ülkemizin artan pamuk tüketimine bağlı biçimde pamuk ithalatımız, bazen 1.8- 2.0 milyar $ $ dolar üzere yüksek sayılara ulaşabilmektedir.”

Eko.Rip