• ALTIN (TL/GR)
    975,01
    % 0,27
  • AMERIKAN DOLARI
    16,3672
    % 0,07
  • € EURO
    17,6143
    % 0,19
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN/TL
    474877,590
    % -2,40
  • РУБ RUBLE
    0,2558
    % 0,90
  • ¥ YUAN
    2,4267
    % -0,05
  • £ POUND
    20,7094
    % 0,26
  • ALTIN (TL/GR)
    975,01
    % 0,27
  • $ DOLAR
    16,3672
    % 0,07
  • € EURO
    17,6143
    % 0,19
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN
    474877,744
    % -2,40
  • РУБ RUBLE
    0,2558
    % 0,90
  • ¥ YUAN
    2,4267
    % -0,05
  • £ POUND
    20,7094
    % 0,26

OYAK Yatırım: Emtia fiyatlarındaki artışların dış denge, enflasyon ve Borsa’ya etkisi

Emtia rallisinin cari istikrara maliyeti ne olur?

Pandeminin sıhhat riski boyutu aşılamaya karşın tüm dünyayı tesiri altında tutmaya devam ederken ekonomik toparlanma emtia ve hammadde fiyatları üstündeki tesirini sürdürüyor. Pandeminin birinci seneının akabinde birden toparlanma gösteren talep şartlarına ayak uyduramayan arz tarafı güç maliyetlerini üst çeken ana öge olurken, memleketler arası nakliyatta yaşanan aksaklıklar, navlun maliyetlerinin çoğalması, iklim şartlarının elverişsizliği, fosil yakıtlarda arz ıstırabı olması başta petrol fiyatları olmak üzere bir çok güç kaleminde fiyatların çok yüksek düzeylere çıkmasına neden oluyor.

Geçen Seneye göre nerdeyse Yüzde 300 artış gösteren doğalgaz fiyatlarının beraberinde OPEC’in arzı arttırma konusunda talepsizliğinin de katkısıyla Brent petrol fiyatı 80$’ı aşmış durumda. Ayrıyeten elektronik, inşaat, tarım dalları birinci sırada olmak üzere bir çok bölümün hammaddesi niteliğindeki metal fiyatları ve ziraî emtialar son 12 aylık ortalamalar bazında gösterdiği artışlarla tüm dünve ya ÜFE enflasyonunu üst taşıyor. Bu artışlar ithalat faturası ve enflasyon olmak üzere iki ana kanaldan Türkiye’nin makroekonomik performansını etkilemekte.

Türkiye’de güç ithalatı Ağterrausdos ayında en yüksek aylık kıymetine ulaşmış ve mineral yakıtlar, yağlar ve müstahsalları ithalatı son 12 ayda toplam 37.1 milyar $ dolar a ulaştı. Bu sayı 2019 sonundaki 41.7 milyar $ dolar lık faturanın altında olsa da 2020 sonundaki 28.9 milyar $ dolar a kıyasla hızlı bir artış trendine işaret ediyor. TUIK’in yayınladığı ve dış ticarette fiyat göstergesi niteliğindeki ünite kıymet endeksine nazaran mineral yakıtlar, yağlar ve müstahsalları ithalat fiyatları Ağterrausdos’ta geçen seneye nazaran Yüzde 67.3 artış göstermiş; senebaşından beri ortalama fiyatlar geçen seneye nazaran Yüzde 28.6 artmıştır.

Doğalgaz fiyatlarındaki artışların yurtiçine yansıması yenilenecek doğalgaz ve LNG kontratları üstünden gerçekleşecek. Türkiye’nin Rusya, Azerbaycan ve Nijerya ile imzalanan uzun vadeli doğalgaz protokollerinin mühleti bu sene doluyor. Yıllık 48 milyar metreküplük (bcm) ithalatın 16 milyar bcm’sini bu mutabakatlar oluşturuyor. Dolayısı İle bu sene yenilenecek mutabakatların yüksek doğalgaz fiyatları üstünden yapılması ve güç maliyetlerini arttırması bekleniyor. Bölüm temsilcilerinin iddialarına nazaran doğalgaz ve LNG’den doğan ek ithalat faturası 5 milyar $ dolar ı bulabilir.

Ya enflasyon?

Enflasyon açısındansa petrol fiyatlarındaki artışların taşıt yakıtlarına tesiri eşel taşınabilir sistemiyle dengelense de kömür, doğalgaz ve elektrik fiyatlarındaki artışlar enflasyon olarak kendisini gösteriyor. Senebaşından bu yana TÜFE sepeti içerisinde elektrik, gaz ve öteki yakıtların hissesi Yüzde 5.9 seviyesinde. Dolayısı İle geçen seneye nazaran Yüzde 25 artış gösteren bu kümedeki artışlar enflasyona hali hazırda 1.5 puan eklemiş durumda. Önümüzdeki̇ Vakitte global büyüme ivmesinin yavaşlamasını beklemediğimiz ve de kış şartlarının fosil yakıt fiyatlarını daha üst itmesini beklediğimiz için bilhassa doğalgaz kaynaklı fiyat artışı devam edebilir ve gelecek seneın enflasyonuna 1.5 puan daha ek yük getirebilir.

Yüksek güç maliyetlerinin borsada süreç gören şirketler üstündeki muhen temel tesiri

Daha yüksek güç maliyetlerinin borsada süreç gören şirketler üstündeki muhen temel etkisi… Yüksek güç fiyatları, bilhassa çimento, cam ve gübre şirketleri için daha yüksek üretim maliyetleri manasına geldiğinden borsaya kote sanayiler için genel prestiji ile olumsuz olsa da, Tüpraş ve Aygaz, yükselen petrol ve LPG fiyatlarından stok karları yolu ile yarar sağlamakta olan iki isim olarak öne çıkıyor.

Petkim’de ise yüksek ham petrol fiyatlarının tesiri, şimdiye kadar değerli bir sorun teşkil etmese de yükselen nafta maliyetlerinin eser fiyatlarına yansıma derecesine bağlı. Öte yandan, artan kömür fiyatları, hem çelik şirketlerinin hem de güç santralinde ithal kömür kullanan Alarko Holding’in karlılığını olumsuz etkiliyor. Yüksek doğalgaz fiyatları ise Akenerji (portföyünün Yüzde 75’i doğalgaz santrallerinden oluşuyor), Aksa Güç (portföyünün Yüzde 53’ü Türkiye’de heyeti doğalgaz santrallerinden oluşuyor), Turcas (800 MW doğalgaz bazlı güç santraline sahip) ve Enka İnşaat’ın (toplam 3854 MW doğalgaz santraline sahip) kârlılığını olumsuz etkileyebilir.

FÖŞ anlattı: Güç Krizi dünyanın belini büker, Türkiye’ye nasıl yansır?

Standard & Poor’s’: Güç fiyatları merkez bankalarının sabrını test edecek

Profesyonellar: Doğalgaz ithalatı faturası kabaracak!

Eko.Rip