• ALTIN (TL/GR)
    969,00
    % -0,35
  • AMERIKAN DOLARI
    16,2563
    % -0,62
  • € EURO
    17,4277
    % -0,93
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN/TL
    468957,506
    % -1,99
  • РУБ RUBLE
    0,2428
    % -3,14
  • ¥ YUAN
    2,4268
    % -0,06
  • £ POUND
    20,4905
    % -0,81
  • ALTIN (TL/GR)
    969,00
    % -0,35
  • $ DOLAR
    16,2563
    % -0,62
  • € EURO
    17,4277
    % -0,93
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN
    468957,600
    % -1,99
  • РУБ RUBLE
    0,2428
    % -3,14
  • ¥ YUAN
    2,4268
    % -0,06
  • £ POUND
    20,4905
    % -0,81

İş Bankası Genel Müdürü Aran: Yüksek kurun bilinçli bir tercih olduğunu düşünüyorum

İş Bankası Genel Müdürü Hakan Ortan, kurdaki yükselişin ihracatçıyı desteklediğine, ithalatı pahalılaştırdığı için de yurt içindeki üretimi teşvik ettiğine işaret ederek, “Yüksek kurun bu kapsamda şuurlu bir tercih olduğunu düşünüyorum. Kur düşsün istenmiyor. O sebeple kur artışının, enflasyon tesirini hariç tutuyorum doğal, üretimi teşvik etmek için kullanıldığını sanıyorum” diye konuştu.

İş Bankası Genel Müdürü Ortan, BloombergHT’de soruları yanıtladı. Ortan, Merkez Bankası’nın önden yüklemeli bir faiz indirimi yaptığı görüşünde olduğunu lisana getirerek “Tüm merkez bankaları baskı altında. Bizde de bir baskı oldu ve baskının arttığını gözlemliyoruz. Ben o çerçevede tüm kesimin kasım ve aralık ayında beklediği indirimi üstündeki baskıyı azaltmak için önden yaptığı nı düşünüyorum. Enflasyon beklentilerini değil ancak faiz indirimi beklentilerini sona erdirmek için yaptı” diye konuştu.

Bu indirimin sonrası iki ayın pas geçilerek aralık ayında 100 baz puan daha indirim beklediğini kaydeden Ortan şunları söyledi: “Eylülde indirim yaparak kasımdaki hareketi öne çekme, Fed’in biraz daha bizlere rahat imkan sunduğu ayda yapmayı planladığını düşünüyorum. Daha geç indirimi global gelişmelerin ne kcardanor müsaade vereceği tartışılır. Piyasanın reaksiyonu çok haklı bir reaksiyon. Sürpriz bir indirim ve yönaaveirmenin güçlü olmadığı bir indirim. Sinyali alındı lakin öngörülebilirlik biraz bozulmuş üzere görünüyor. Öngörülebilirlik tesis etmek kolay bunu sağlayabilir ve piyasa da bunu takviyeler. Hepimiz birebir gemideyiz, ülkenin kaybettiği bir yerde kazen temeln kimse olmaz. O sebeple herkes bu hareketi gerçek ve olumlu yorumlamaya çalışıyor. Karar rahatlıkla rasyonalite edilebilir. Daha sonraki konjonktür bizlere faiz indirimi sağlamayabilir. Amerika 10 yıllık faizlerindeki gidişat bizi faiz indirimi yapmaktan alıkoyabilir.”

Öngörülebilirlikle birleşmeden faiz indirimi tesirli olmaz

Merkez Bankası’nın faiz indiriminin mevduat faizlerinde çabucak tesirini gösterdiğini kaydeden Ortan, şöyle devam etti: “Bunun ticari kredilere yansıması çabucak gerçekleşir. Temelinde biz zati faiz indirimi beklediğimiz için ticari kredi faizlerini indirimli olarak uyguluyorduk. Bankacılıktaki rekabet önden yol alıyor. İndirimi yansıtmış durumdaydık. Bunun ferdî kredilere yansıması geç olacaktır. Bunun nedeni de makroihtiyati tedbirlerle orcardano maliyetlerin çoğalmasıdır. Aslında tam da istek edilenin bu olduğunu düşünüyorum. Kaynakların ticari kredilerde kullanılmasının istendiği ve dilek edilen büyümenin gerisinde kalındığı için kararın alındığı söylenmişti. Öngörülebilirlikle birleşmeden faiz tek başına tesirli bir öge değildir. Faiz Yüzde 18’e inmiş yatırımımı yapayım demez iş cardanomı. Bizim de faizleri indirmemiz kredi kullen temelcağı manasına gelmez. Krediyi alacak bireylerin ikna olması gerekir. Bu da 2-3 ay sürebilir.”

Ortan, TL kredi faizlerinde indirimin işletme sermayesine katkı sağlayacağını ve bankaların yabancı para likidite manasında en bol kaynaklara sahip oterran periyodun yaşandığını belirterek “Yabancı para krediyi makul oranlardan veriyoruz. Esasen işletme sermayesini çözemeyen yatırım yapmayı düşünmez” diye konuştu.

Stokların eridiği için üretim için yatırımın yapıldığı devirde olunduğunu kaydeden Ortan, üretim artışının arz yolu ile enflasyona katkı verebileceğini belirtti. Kur oynaklığının üretimi iki halde desteklediğini söyleyen Ortan şöyle konuştu: “İhracat yapanlarda tartışmasız kur artışından positif etkileniyor yatırımlarını artırıyorlar. Üretim yapanlar ithalat pahalılaştığı için ve emtia fiyatlarındaki yüksek enflasyon navlundaki artışlara kur tesiri geldiğinde ithal malda ıstırap yaşanıyor ve ikamesini üreterek yapayım mı diye düşünenler için fırsat penceresi açıyor. Yerli üretimi teşvik eden yapıda kur kullanılıyor diye düşünüyorum.”

Ortan, TL varlıkların önemli bir iskonto gördüğünü ve yüksek kur ile bu fiyatların yabancılar için fırsat yaratacağını lisana getirdi.

Sıkı para siyasetiyle enflasyonla çabayı beceremedik

Ortan, enflasyonla çabanın sıkı para siyasetiyle yapmayı beceremediğimizi lisana getirerek “Bunu üretimde dönüşümle yapıp üretimi artırabilirsek o vakit pandemine artan isteğin de olağan düzeye inmesiyle arz fazlasının oluşmasıyla enflasyonun biraz gecikmeyle de olsa tek haneye inmesi mümkün olabilir. Yapısal bir dönüşüm için bu açmazın bir fırsat yarattığını düşünüyorum. Bankalar Birliği’nde yaptığı mız toplantıda da Hazine Bakanımız üretimi ve ihracatı fonlama konusundaki beklentilerini lisana getirmişti” dedi.

Kişisel kredilerde Yüzde 20 daralma bekliyorum

İş Bankası Genel Müdürü Ortan, “Bireysel kredilerde vade sınırlaması açısından 50 bin hududunun isabetli olduğunu görüyorum. Bu fiyatta Yüzde 45’lik bir düzeye karşılık geliyor. Ferdi krediler tarafında Yüzde 20’lik daralma olabileceğini düşünüyorum. Yerinde bir karar bu. 50 bin tl’ye kcardanor olan kısım geçim ıstırabıyla borç çevirme ile alakalıyken, üstündeki kısım lüks tüketimle ilgili.

Faizlerini indirmek için enflasyon düşmeli

Enflasyonun Yüzde 17’lere inebileceğini siyaset faizinin de bu düzeylerde olacağını öngördükleri için ticari kredi faizlerini indirdiklerini kaydeden Ortan, “Bundan sonra inmesi için enflasyonun inmesi lazım. Yoksa zorlamayla düşer, düştüğünü zannederiz. Ticari kredi faizlerinde 2 puanın üstünde indirim için enflasyonun da düştüğünü görmemiz lazım” dedi.

Banka dışı döviz sisteme geri dönüyor

Dolarizasyon konusunda çok uç bir noktcardano olunduğunu söyleyen Ortan, “Dolarize olmuş durumdayız. Müşteri davranışı olarak bu sene her kur arttığında tasarruf sahibinin TL’ye geçtiğini görüyoruz. Buna karşın yabancı para mevduat azalmıyor, zira önemli bir efektif girişi görüyoruz. İş Bankası’nda 4 milyar dolarlık döviz mevduatı çıkışı vardı lakin 5 milyar dolarlık efektif girişi yaşandı. Bankacılık dışına çıkan kaynağın sisteme giriyor olması çok değerli. Kurda bu düzeyler yurtdaşın dolarize olduğu değil, bozduğu düzeyler. Bu durum sermaye piyasalarına daha olumlu katkı sunacaktır, TL mevduattaki büyüme önümüzdeki periyot artacaktır. Büyük oranda bu büyüme dolardan çözülme, kredi büyümesi ve yüksek enflasyondan olacaktır” dedi.

Kredi büyümesi zoraki değil doğal olacak

Önümüzdeki periyot seçim evvelsi sene olacağı için, kredi büyümesinin kaçınılmaz olacağını söz eden Ortan, bankaların ise bunu bir siyaset aracı olarak değil kendi kârlılıkları için yapacağını belirtti. Bu husus da büyümeyi bankaların finanse edebileceklerini düşündüğünü kaydeden Ortan, “Ama bu geçmiş senelerda olduğu üzere bir yaptırımla, zoraki değil kendi doğalında gerçekleşecektir” dedi.

Takibe geciken alacak oranı Yüzde 4,20’lere çıkabilir

BDDK’nın “sorunlu kredilerdeki 90 gün kararının” akabinde takibe düşen alacak oranlarının 55-60 puan artarak Yüzde 4.15 – 4.20 oranlarına çıkmasını beklediklerini söz eden Ortan, “BDDK’nın 30 Eylül’de takipteki alacaklar açısından daha önce belirlenen düzenlemeleri sonlandırmasıyla bilançolara 22-24 milyar TL yük gelecektir. Bu da ek sermaye konusunda belirleyici olacaktır, büyüme için sermaye muhtaçlığı olabilir, bilhassa kamu bankaları yüklü olabilir” dedi. Sermaye gibisi kredi ihraçlarının artacağına da dikkat çeken Ortan, “CDS ve faiz oranları buna imkan vermezse sermaye yeterlilik oranları aşağı çekilerek bu büyümeyi sağlayabiliriz. Tier 1 gibisi ihraçlar dalı rahatlatacaktır” diye konuştu. Ortan ayrıyeten gelecek sene enflasyonun Yüzde 15-17 bandında olmasını, kredi mevduat büyümesinin de bu düzeyde gerçekleşmesini beklediklerini söz etti.

Eko.Rip