• ALTIN (TL/GR)
    973,75
    % 0,00
  • AMERIKAN DOLARI
    16,3563
    % -0,07
  • € EURO
    17,5470
    % 0,21
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN/TL
    487921,105
    % 2,40
  • РУБ RUBLE
    0,2736
    % -1,62
  • ¥ YUAN
    2,4440
    % -0,07
  • £ POUND
    20,6679
    % 0,32

Gözler elektrik ve doğalgaz zamlarında!

Kelam konusu artışlar, tüm ekonomik faaliyetler üstünde direk olarak ve elektrik fiyatları üstünden de dolaylı halde tesirli oluyor.

Dünya’dan Mehmet Kara’nın haberine nazaran tüm dünyayı tesiri altına alan COVID-19 salgını Avrupa güç kesimini de vurdu. Avrupa’da hem elektrik hem de doğalgaz fiyatları son bir ayda ikiye katlanırken, 9 maaş artışlar ise yüzde 250’leri aştı. Bu arcardano ham petrol fiyatları da son bir seneda nerdeyse ikiye katlandı.

Gelişmeler, güçte dışa bağımlı ülkeler ortasında yer alan Türkiye’yi de etkiliyor. Petrol fiyatlarındaki artış, Türkiye’nin uzun vadeli doğalgaz alım kontratlarındaki fiyatları geriden de olsa üst istikamette etkiliyor. Bu arcardano spot piyasalarda doğalgaz ve elektrik fiyatları bir müddettir yükseliş sergiliyor.

Gözler BOTAŞ VE EPDK’da

Birincil güç kaynaklarının fiyatlarında yaşen temeln yükselişin, yurt içi güç tüketim fiyatlarına yansıması da kaçınılmaz. Son devirdeki güç emtiası fiyat artışlarının, 1 Ekim 2021 tarihinde BOTAŞ tarafından açıklen temelcak maaş (Ekim) doğalgaz satış tarifeleri ile Güç Piyasası Düzenleme Kurulu’nun duyuracağı seneın son çeyreğinde geçerli elektrik satış fiyatı tarifeleriyle tescillenmesi bekleniyor.

BOTAŞ’ın maliyet artışı fiyata yansıyacak

Doğalgaz satış tarifeleri son olarak Eylül ayı başında güncellenmişti. BOTAŞ iki günlük gecikmeyle yaptığı duyuru ile sen temelyide ve elektrik üretiminde kullanılan doğalgaz fiyatlarını yüzde 15 arttırmış, konutlara verilen gazın fiyatlarını ise sabit bırakmıştı. BOTAŞ, Ekim ayı için yapacağı fiyat ayarlamalarında ithalat fiyatlarına bakarak hesaplayacağı ortalama maliyeti dikkate alacak. BOTAŞ’ın bu sefer hem sen temelyi aboneleri ile elektrik santrallerine, hem de konutlara satılan gaz fiyatlarını yükseltebileceği konuşuluyor. Fiyat artış oranının sen temelyi ve elektrik üretimi emelli gazda iki haneli rakamları bulması şaşırtan olmayacak.

Elektrik maliyetleri yükseldi

Seneın son üç maaş periyodunda geçerli olacak elektrik satış fiyat tarifelerinin de EPDK tarafından en geç 1 Ekim’de duyurulması bekleniyor. Elektrik santrallerine verilen doğalgaz fiyatına geçen ay yapılan yüzde 15’lik artırım ile son bir ay içinde yaşen temeln yeni fiyat artışlarının elektrik tarifelerine yansıtılması gerekiyor. Ayrıyeten son devirde ithal kömür santrallerini rekabet edebilir fiyatlardan üretim yapamaz hale getiren milletlerarası buhar kömürü fiyatlarında yaşen temeln artışların da bir biçimde elektrik tarifeleri üstünde yukarı istikametli tesirde buterracağı açık.

Elektrik fiyatlarına artırımı kaçınılmaz hale getiren bir öbür faktör de, ortalama yağış ölçülerinin düşük kalması, bir öbür deyişle kuraklık nedeniyle barajlı hidroelektrik santrallerindeki su düzeylerinin çok düşük kalması. Türkiye, HES’lerin üretemediği elektriğin büyük kısmınü fiyatları yükselmiş kömür ve doğalgazdan elde etmek zorunda ki, düzenleyici kurumun bunu dikkate almaması düşünülemez. Tüm gelişmeler, elektrik tarifelerinde çift haneli bir artış yapılabileceğini işaret ediyor.

Avrupa’da elektrik fiyatları 3’e katlandı

İngiltere’de bu seneın Ocak ayında megavatsaat (MWh) başına yaklaşık 90 Euro olan spot elektrik fiyatı üçe katlanırken, bu rakamlar son bir ayda nerdeyse ikiye katlandı. Ağterrausdos ayında başına 125,20 MWh/Euro seviyesindeki elektrik fiyatları Eylül’de 240.30 Euro’ya kcardanor yükseldi. Sırf İngiltere’de değil İtalya, İspanya, Almanya, Fransa ve Bulgaristan, Yunanistan ve Polonya’da da yüksek oranda elektrik fiyat artışları yaşandı. İtalya’da elektrik fiyatları son bir ayda yüzde 30 yükseldi. Ağterrausdos’ta MWh başına 125,20 Euro olan spot elektrik fiyatı Eylül’de 145,98’e ulaştı. İtalya ve İspanya’da da elektrik fiyatları seneın birinci dokuz ayında 2,5 kat arttı. Almanya’da da Ocak’ta 52,81 Euro seviyesinde buterran spot elektrik fiyatları, Eylül’de 130 Euro’veyayandı. Bulgaristan yüzde 220’lik, Polonya ise yüzde 100’lük elektrik fiyat artışlarına sahne oldu.

Türkiye’de elektrik fiyat artışları sonlu

Dünve ya ve bilhassa Avrupa’da yaşen temeln güç fiyatı patlaması, Türkiye piyasalarına tam yansımış değil. Türkiye’de Eylül’deki spot elektrik fiyatları MWh başına 52,85 Euro ile Avrupa’dan çok daha aşağı düzeylerde. Ancak Türkiye’deki fiyatlar zati daha önce de Avrupa ülkelerinin son derece altındaydı. Ocak 2021’de MWh başına 33 Euro seviyesinden şu anki düzeylere yükseldi. Bu da Türkiye’deki spot elektrik fiyatlarında yaklaşık yüzde 65-70’lik bir artışa tekabül ediyor.

Avrupa’da doğalgaz fiyatları 2.5’e katlandı

Avrupa’nın en kıymetli doğalgaz ticaret merkezlerinde de fiyatlar yükseldi. İngiltere’de buterran NBP’de birinci dokuz ayda yüzde 250’yi aşan fiyat artışı öbür önde gelen piyasalarda da yaşandı.

Almanya (Gaspool) ticaret merkezinde Ocak’ta 19,96 Euro/MWh seviyesindeki doğalgaz fiyatı Eylül’de yüzde 300’e yaklaşan artışla 57,45’e çıktı. Hollanda’daki TTF doğalgaz ticaret merkezinde de doğalgaz fiyatları birinci dokuz ayda yüzde 270’in üstünde arttı.

Türkiye’deki doğalgaz fiyatları da tekrar tıpkı halde Avrupa piyasalarının çok daha gerisinde bulunuyor. Bu seneın ocak ayında megawatt saat başına 13,70 Euro olan doğalgaz ünite fiyatı Eylül’de 21,27 oldu.

Eko.Rip