• ALTIN (TL/GR)
    967,89
    % -0,47
  • AMERIKAN DOLARI
    16,2382
    % -0,71
  • € EURO
    17,4281
    % -0,80
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN/TL
    470644,300
    % -1,42
  • РУБ RUBLE
    0,2428
    % -3,22
  • ¥ YUAN
    2,4248
    % -0,12
  • £ POUND
    20,5260
    % -0,61
  • ALTIN (TL/GR)
    967,89
    % -0,47
  • $ DOLAR
    16,2382
    % -0,71
  • € EURO
    17,4281
    % -0,80
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN
    470644,478
    % -1,42
  • РУБ RUBLE
    0,2428
    % -3,22
  • ¥ YUAN
    2,4248
    % -0,12
  • £ POUND
    20,5260
    % -0,61

Dünve ya doğalgaz fiyatı bir seneda 7, kömür fiyatı 3 katına çıktı

Sebep olan covid-19 sonrası yaşen temeln periyotta dünyayı diğer kaygılar sardı. Olağanlaşma ile birlikte ekonomiler üstündeki olumsuz tesirlerinin azalmaya başlaması ve buna bağlı olarak kış aylarında yaşen temelcak güç tedarik badiresi kaygıları, güç fiyatlarını süratle yükseltti.

GÜÇ FİYATLARI ÖNCE ASYA’DA ARTTI

Elektrik ve doğalgaz tüketiminin çoğalması önce Asya, sonra Avrupa piyasalarında fiyatlardaki üst istikametli ivmelenmeyi hızlandırdı.

Asya’da sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) gösterge fiyatı, Japan/Korea Marker (JKM), salgın nedeniyle isteğin düştüğü ve arz fazlalığının oluştuğu geçen seneın birinci yarısında milyon BTU (İngiliz ısı birimi) başına 1,8 dolara kcardanor gerilemişti.

Sene sonuna yanlışsız ise havanın beklenenden daha soğuk olması ve elektrik üretiminde öteki kaynakların yetersiz kalması nedeniyle doğalgazda talep süratle arttı. Bu devirde spot LNG kargolarının sevkiyatının gecikmesi ve arzın yetersiz kalmasının da tesiriyle JKM, milyon BTU başına 32,5 dolara yükselerek rekor kırdı.

Bu sene içinde milyon BTU başına 5 dolara kcardanor gerileyen JKM, tüm dünve ya doğalgaz isteğinde görülen artış ve tedarik kısıtları nedeniyle kasım vadeli kontratlarda milyon BTU başına 30 dolara kcardanor yükseldi.

AVRUPA’DA DOĞALGAZ FİYATLARI REKOR KIRMAYA DEVAM EDİYOR

Avrupa’da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sen temell doğalgaz ticaret noktası TTF’de süreç gören vadeli doğalgaz kontratlarında, fiyatlar salgın nedeniyle isteğin düştüğü geçen sene megavatsaat başına 3,75 euroya kcardanor gerilemişti.

Geçen sene eylülde TTF’de megavatsaat başına 12 euro olan doğalgaz fiyatı, bu sene 27 Eylül’de 85 euroya yükselerek tüm vakitlerın rekorunu kırdı. Böylelikle, Avrupa’da maaş vadeli kontratlarda doğalgaz fiyatı son bir seneda yüzde 600’ün üstünde arttı.

RUSYA’DAN ARTIK DAHA AZ GAZ GELMESİ TESİRLİ OLDU

Bu yükselişte, talepteki artışa karşın Rusya’dan geçen senelera nazaran daha az gaz gelmesi ve kıtanın yer altı depolama tesislerindeki doluluk oranlarının son 10 sene ortalamasının altında kalması tesirli oldu.

Ayrıyeten, elektrik üretiminin yüzde 20’sinin doğalgazdan karşılandığı Avrupa’da, kuraklık nedeniyle hidroelektrik santrallerinde üretimin düşmesi ve rüzgar gücünden elektrik üretiminin de azalması üretimde gazın hissesini yükseltti.

Öte yandan Amerika’de Henry Hub’daki ekim vadeli kontratlarda doğalgaz fiyatı, milyon BTU başına 6 doları aşarak son 7 seneın en yüksek düzeyine ulaştı. Böylelikle Henry Hub’da gaz fiyatlarında son bir senedaki artış yüzde 150’yi aşmış oldu.

AVRUPA’DA ELEKTRİK FİYATLARININ EN FAZLA ARTTIĞI ÜLKE İNGİLTERE

Güç piyasasında arz-talep dengesizliği nedeniyle Avrupa’da elektrik fiyatlarının en fazla arttığı ülke İngiltere oldu.

Avrupa merkezli Nord Pool güç borsası bilgilerine nazaran, İngiltere’de bu ay elektrik fiyatları geçen seneın birebir ayına nazaran yüzde 340 artarak megavatsaat başına 221 euroya (191 İngiliz sterlini) kcardanor yükseldi.

Ülkede elektrik fiyatlarındaki artış son bir ayda ise yüzde 80’i aştı. İngiltere’de yüksek fiyatlar nedeniyle maliyetlerini karşılamayan bir çok firma faaliyetini durdurmak zorunda kaldı.

ALMANYA’DA ELEKTRİK FİYATI yüzde 200 ARTTI

Almanya’da ise geçen sene eylülde megavatsaat başı ortalama 43 euro seviyesinde olan elektrik fiyatı, bu ay yüzde 200 artışla 129 euroya çıktı. Bu periyotta fiyatlar İspanya’da yüzde 266, İtalya’da yüzde 220, Fransa’da ise yüzde 185 arttı.

KÖMÜRE TALEP ARTTI

Piyasalardaki yüksek karbon fiyatlarına karşın artan güç isteğini karşılamak hedefi ile Avrupa’da kömüre talep artış gösterdi.

API2 Rotterdam Kömürü Vadeli Süreçler Piyasası’nda ton başı kömür fiyatı son bir seneda yüzde 265 artışla 200 dolara çıktı.

Dünyanın en büyük kömür tüketicisi olan Çin’de ise bilhassa güç ağır dallarda artan talep karşısında kömür fiyatları süratle yükseldi. Kömür fiyatlarının yükselmesi ve tedarik badiresi nedeniyle ülkede elektrik kesintileri uygulandı.

APPLE VE TESLA’YA ÜRETİM YAPAN FABRİKALARIN DA ORTALARINDA BULUNDUĞU ÇOK SAYIDA TESİSTE ÜRETİM DURMA NOKTASINDA

Bu ay ülkenin kuzeydoğusundaki kimi eyaletlerde yaşen temeln uzun vadeli elektrik kesintileri nedeniyle 100 milyona yakın kişinin hayatı olumsuz etkilenirken, Apple ve Tesla’ya üretim yapan fabrikaların da ortalarında bulunduğu çok sayıda tesiste üretim durma noktasına geldi.

ARTAN GÜÇ FİYATLARI TÜRKİYE’YE DE YANSIYACak

Öte yandan global piyasalarda artan güç fiyatlarının Türkiye’ye de yansımalarının olacağı öngörülüyor. Global piyascardano dolar ve euro üstünden fiyatlen temeln petrol, gaz, LNG ve kömür ithalatının iktisat üstünde yük oluşturacağı kestirim ediliyor.

Türkiye’de Güç Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) bünyesindeki spot piyascardano 1.000 metreküp gazın referans fiyatı, bu ay içinde rekor kırarak 2 bin 320 lira 3 kuruşa yükselmişti.

Eko.Rip