• ALTIN (TL/GR)
    963,82
    % -0,23
  • AMERIKAN DOLARI
    16,1145
    % 0,21
  • € EURO
    17,3077
    % -0,18
  • BIST 100
    %
  • BITCOIN/TL
    484692,730
    % 3,63
  • РУБ RUBLE
    0,2870
    % -0,46
  • ¥ YUAN
    2,4170
    % 0,05
  • £ POUND
    20,2670
    % 0,01

Bakan Dönmez’den Karadeniz gazı takvimi

Güç ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Karadeniz’de keşfedilen doğal gaz rezervinin, 2027 senesinde en yüksek üretim kapasitesine ulaştığında, Türkiye’nin senelik iç muhtaçlığının yaklaşık üçte birini karşılar hale geleceğini söyledi.

Dönmez, Bloomberg ile gerçekleştirdiği mülakatta başta 540 milyar metreküpe ulaşan gazın çıkarılmasıyle ilgili savlı takvimlendirme süreci, artan güç talebi karşısında yeni alımlar ve yenilenebilir güç kaynaklarıyla ilgili çalışmalar olmak üzere bakanlığın gündemindeki mevzulara ait değerlendirmelerde bulundu.

Karadeniz’de birinci amaç 3,5 milyar metreküp

Sakarya gaz alanında yaklaşık 40 üretim kuyusu açmayı planladıklarına değinen Bakan Dönmez, birinci 10 kuyu ile beraber birinci üretimin de gerçekleştirilmiş olacağını söyledi. Maksadın, gazın 2023’te sisteme bağlanması olduğunu vurgulayan Dönmez, “Sakarya gaz alanının dolayında sismik çalışmalar, değerlendirmeler devam ediyor. Bu kapsamda orada tahminen önümüzdeki senenin birinci aylarında keşif maksatlı bir sondaj daha yapabiliriz.” ifadelerini kullandı.

Dönmez’in işaret ettiği sondaj alanı, Tuna 1 ile başlayıp Türkali ile devam etmekte olan Sakarya ve onun kuzeybatısındaki Amasra 1 alanının akabinde üçüncü çalışma alanı olacak. Dönmez bu sahanın da Sakarya gaz alanının batısında kaldığını söyledi. Bakan Dönmez, “Her bir fazı 10’ar kuyudan oluşuyor. Tam üretime 40. Kuyudan sonra ulaşmış olacağız. Oradaki hedefimiz de 2027 üzere gözüküyor. Düzey olarak günlük 10 000 000 metreküple başlarız, 40 000 000 metreküpe kadar çıkarız. Yıllıkta bakarsanız, süreç sonunda aşağı üst 15 milyar metreküpe denk geliyor.” dedi. Türkiye’de doğal gaz iç tüketimi 2020’de yaklaşık 48 milyar metreküp olarak gerçekleşmişti.

“Akdeniz’i ihmal etmedik”

Türkiye’nin Akdeniz’deki gaz arama faaliyetleri ise son devirde biraz geri planda kaldı. Bakan Dönmez, “Bu mevzuda motivasyonda bir düşüş mü var?” sorusuna “Orada da 2-3 senedir 8 sondaj yaptık, somut bir keşif açıklayamadık. Birtakım emareler bulduk lakin ekonomik değildi. Sismik çalışmalarımız devam ediyor. Tabi Karadeniz’deki keşifle beraber oradaki iş planımızın yoğunluğundan ötürü o tarafa yük verdik lakin bu Akdeniz’i ihmal ettik, bir daha girmeyeceğiz anlamına gelmiyor. Biz yeniden kendi deniz yetki alanlarımızda faaliyetlerimize devam edeceğiz” yanıtını verdi.

Rus gazı talep artışını karşılar mı?

Türkiye’nin artan talebi karşısında Rusya’dan alınan gazın kâfi olup olmayacağı sorusu üzerine de Dönmez, Mavi Akım ve Türk Akımı’nın tam kapasite çalışması durumunda arz güvenliği ile alakalı bir dert olmayacağını değerlendirdiklerini söyledi. Dönmez, “Mevcut boru çizgisinin kapasitesi müsait. Türk Akımı’nın kontratı kamu ve özel şuanda 14 milyar metreküp. Mavi Akım da 16 milyar metreküp. Türk Akımı da 16 milyar metreküpe kadar çıkabilir bizim hesaplarımıza nazaran.” dedi. Bakan Dönmez, buna rağmen Türkiye’nin alternatif kaynaklar konusunda da çalışmalarını sürdürdüğünü kelamlarına ekledi. Bu süreçte uygun fiyat konusunun da değer taşıdığının önemini vurgulayan Dönmez, Türk Akımı’ndan gelen 8 milyar metreküplük gazla ilgili kontratın bu sene sona erdiğini anımsattı. Bakan Dönmez, “Türk Akım’dan getirilen 8 milyar metreküpün yarısı BOTAŞ’a yarısı da özel bölüme aitti. Münasebetiyle burda yeni kompozisyonda Gazprom’un tercihleri de kıymetli.” değerlendirmesinde bulundu..

“İklim kaideleri talebi artırdı”

Dönmez, mülakatta Türkiye’nin senelik doğal gaz ihtiyacının bu sene 55-60 milyar metreküp ortasında olmasını öngördüklerini anlatırken, bunun ülke ekonomisindeki büyümeye paralel artabileceğini de kelamlarına ekledi. Türkiye, ithal ettiği doğal gazın kıymetli bir kısmını elektrik üretiminde kullanıyor. Yenilenebilir kaynakların bu noktada ehemmiyet taşıdığını anlatan Dönmez, “Bu sene doğal gaz talebinin artma nedenlerinden birisi de iklimin kurak geçmesi sebebiyle hidrolik santrallerde üretimimiz yeterince olmaması oldu. O açığı biz gaz ve kömürle karşılamış olduk.” dedi.

Yeni GES’ler gündeme gelecek

Bakanlık datalarına nazaran Türkiye, yenilenebilir kaynaklarda Avrupa’da 5., dünyada ise 10. Sırada. Ağustos ayı prestijiyle yenilenebilir güçteki şurası gücün 52 000 353 megavat olduğunu belirten Dönmez, “Bir yandan YEKA ihalelerimiz devam ediyor, ayrıyeten ekimde inşallah 2 000 megavat güneş güç santrali (GES) yapacağız. 1000 megavatlık bir GES’imiz daha var. Şu anda bakanlığımız 1500 megavatlık bir GES yarışı daha hazırlıyor.” ifadelerini kullandı.

“LNG alımları artabilir”

Amerika, Türkiye’nin son senelerde en fazla LNG ithal ettiği ülkelerin başında geliyor. Bu ülkeden alımların önümüzdeki periyotta de devam edebileceğini belirten Bakan Dönmez, “Afrika’dan, körfez bölgesinden de alıyoruz. LNG artabilir. Zira LNG’de bizim teorik olarak baktığımızda 40 bcm gazlaştırabilecek bir kapasitemiz var. Ülkenin tüketiminin 55-60 milyar metreküp olduğunu varsaydığımızda belirli bir kapasite demektir bu. Bu mevzuyu önemli ölçüde fiyatlar belirlemiş olacak. LNG’de de kontratları kısa ve orta vadeli düşünmek lazım.” değerlendirmesinde bulundu..

EÜAŞ’ta özelleştirme varlık satışı odaklı

Bakan Fatih Dönmez, Türkiye’nin başta TEİAŞ olmak üzere güç kitleriyle ilgili halka arz planları hakkında da soruları yanıtladı. “TEİŞ’ta halka arzı yapacağız ancak orada az ölçülerde olacak. Yani her halükarda çoğunluk payı kamunun elinde olacak.” diyen Dönmez, EÜAŞ’ta ise özelleştirme programının yürümesi halinde bunun, varlık satışı üzerinden ilerleyeceğini kaydetti ve “hisse üzerinden bir özelleştirme şu an için düşünmüyoruz.” sözlerini kullandı.

“Vadeli piyasa ile öngörülebilirlik artacak”

Dönmez 1 Ekim 2021’de açılacak vadeli gaz piyasası ve bunun olası tesirlerini de yorumladı. Türkiye’nin 1 Haziran 2021’da vadeli elektrik piyasasını açtığını anımsatan Dönmez, “Bu neyi sağlayacak? Bilhassa müşterilerin maliyetler açısından önünü görebilmelerine imkan tanımış olacağız. Bu bilhassa endüstriciler ve büyük tüketciler için kıymetli. Burada şayet bu türlü bir piyasa oluşturabilirse bu sadece Türkiye için değil, bölge ülkelerdeki elektrik ve gaz için de bir gösterge, Borsa fiyatı olabilir.” tabirini kullandı.

 

Eko.Rip